تأثیر جنگ و تنش‌های منطقه بر واردات و صادرات ایران؛ وضعیت بنادر و حمل‌ونقل در ۱۴۰۵
در شرایطی که تنش‌های نظامی در منطقه خاورمیانه ادامه دارد، یکی از مهم‌ترین پرسش‌های فعالان اقتصادی این است که وضعیت واردات و صادرات ایران در شرایط جنگی چگونه خواهد بود و اختلال در مسیرهای دریایی، بنادر، حمل‌ونقل و مبادلات مالی چه اثری بر تجارت خارجی کشور می‌گذارد.
برای یک واردکننده، جنگ فقط یک موضوع سیاسی یا امنیتی نیست. تغییر مسیر کشتی‌ها، کاهش تردد در مسیرهای دریایی، افزایش هزینه حمل و بیمه، تأخیر در ورود کالا، پیچیده‌تر شدن عملیات گمرکی و احتمال افزایش هزینه‌های توقف، همگی می‌توانند مستقیماً روی قیمت تمام‌شده کالا تأثیر بگذارند.
در طرف دیگر، صادرکنندگان نیز با چالش‌هایی مانند تغییر مسیر حمل، محدودیت در دسترسی به بازارهای خارجی، مشکلات انتقال پول و افزایش ریسک لجستیکی مواجه می‌شوند.
در این مقاله تلاش می‌کنیم بدون ورود به پیش‌بینی‌های قطعی، تصویری کاربردی از تأثیر جنگ و تنش‌های منطقه بر واردات و صادرات ایران، وضعیت حمل‌ونقل دریایی، بنادر، هزینه‌های واردات و راهکارهای مدیریت ریسک برای شرکت‌ها ارائه دهیم.
آخرین به‌روزرسانی: شهریور ۱۴۰۵
جنگ چگونه تجارت خارجی ایران را تحت تأثیر قرار می‌دهد؟
تجارت خارجی به یک زنجیره به‌هم‌پیوسته وابسته است. برای اینکه یک کالا از فروشنده خارجی به خریدار ایرانی برسد، مسیرهایی مانند خرید، پرداخت، حمل، بیمه، بندر، گمرک، ترخیص و حمل داخلی باید هماهنگ باشند.
وقتی یک بحران منطقه‌ای این زنجیره را مختل می‌کند، اثر آن معمولاً فقط در یک نقطه دیده نمی‌شود.
برای مثال:
اختلال در مسیر دریایی → افزایش ریسک حمل → افزایش هزینه → تغییر برنامه کشتی → تأخیر در ورود کالا → افزایش هزینه‌های بندری و انبارداری → تأخیر در ترخیص → افزایش قیمت تمام‌شده
این موضوع برای کشوری مانند ایران که بخش مهمی از تجارت خارجی آن از طریق مسیرهای دریایی انجام می‌شود، اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.
وضعیت حمل‌ونقل دریایی در منطقه چگونه است؟
یکی از مهم‌ترین تحولات جاری، کاهش تردد کشتی‌های تجاری از تنگه هرمز است.
بر اساس داده‌های اولیه شرکت ردیابی Kpler که رویترز در ۹ سپتامبر ۲۰۲۶ منتشر کرده، در روز سه‌شنبه فقط ۶ کشتی کالایی از تنگه هرمز عبور کرده‌اند؛ در حالی که میانگین ۱۰روزه این مسیر ۱۲ کشتی بوده است. رویترز تأکید کرده که این ارقام مقدماتی هستند و ممکن است به دلیل خاموش بودن سامانه‌های ردیابی برخی کشتی‌ها، کمتر از مقدار واقعی باشند.
چند روز پیش‌تر نیز داده‌های Kpler از کاهش شدیدتر تردد خبر می‌دادند؛ در چهارم سپتامبر تنها چهار کشتی کالایی از هرمز عبور کرده بودند، در حالی که میانگین ۱۰روزه حدود ۱۵ کشتی بود. رویترز همچنین گزارش کرده است که پیش از آغاز جنگ، به‌طور معمول حدود ۱۲۵ کشتی تجاری بزرگ در روز از این آبراه عبور می‌کردند.
این اعداد به یک مسئله مهم برای فعالان تجارت خارجی اشاره می‌کنند:
مسیرهای حمل در منطقه همچنان با ریسک و عدم‌قطعیت قابل توجهی مواجه هستند.
چرا تنگه هرمز برای تجارت ایران اهمیت دارد؟
تنگه هرمز یکی از مهم‌ترین گلوگاه‌های دریایی جهان است و علاوه بر انرژی، بر تصمیم‌گیری شرکت‌های حمل‌ونقل، بیمه‌گران، صاحبان کالا و خریداران بین‌المللی نیز اثر می‌گذارد.
کاهش تردد در این مسیر می‌تواند باعث شود شرکت‌های حمل برای پذیرش محموله، زمان‌بندی سفر، بیمه یا انتخاب مسیر، احتیاط بیشتری به خرج دهند.
در روزهای اخیر، ایران نیز محدودیت‌هایی برای برخی کشتی‌های عبوری اعمال کرده و طبق گزارش رویترز، تعداد شناورهای موجود در فهرست سیاه مرتبط با عبور از هرمز به ۵۶ فروند رسیده است. این موضوع ریسک عملیاتی کشتیرانی در منطقه را بیشتر کرده است.
تأثیر شرایط جنگی بر واردات ایران چیست؟
واردات ایران تنها به کالاهای مصرفی محدود نمی‌شود. مواد اولیه صنایع، ماشین‌آلات، قطعات، مواد غذایی، نهاده‌های تولید و بسیاری از کالاهای واسطه‌ای نیز از مسیر تجارت خارجی وارد کشور می‌شوند.
در شرایط بحرانی، مهم‌ترین اثرات احتمالی بر واردات عبارت‌اند از:
افزایش زمان حمل
با کاهش تردد یا تغییر برنامه خطوط کشتیرانی، زمان رسیدن محموله می‌تواند افزایش پیدا کند.
افزایش هزینه حمل
وقتی ریسک یک مسیر بالاتر می‌رود، شرکت‌های حمل ممکن است هزینه‌های بالاتری را مطالبه کنند یا شرایط پذیرش محموله را تغییر دهند.
افزایش هزینه بیمه
ریسک امنیتی منطقه یکی از عواملی است که می‌تواند شرایط بیمه محموله و کشتی را تحت تأثیر قرار دهد.
احتمال تغییر مسیر
شرکت‌های حمل ممکن است برای برخی محموله‌ها از مسیر یا روش‌های جایگزین استفاده کنند.
افزایش زمان ترخیص
اگر ورود کالا با تأخیر انجام شود یا برنامه ورود و اسناد چند بار تغییر کند، هماهنگی عملیات گمرکی و لجستیکی نیز پیچیده‌تر خواهد شد.
آیا واردات همه کالاها به یک اندازه تحت تأثیر قرار می‌گیرد؟
خیر.
ریسک یک محموله به عوامل زیادی بستگی دارد:
- کشور مبدأ
- مسیر حمل
- نوع کالا
- روش حمل
- شرکت کشتیرانی
- نوع کانتینر
- بندر مبدأ و مقصد
- شرایط بیمه
- حساسیت زمانی کالا
برای مثال، یک کالای فاسدشدنی با یک محموله ماشین‌آلات سنگین شرایط یکسانی ندارد.
همین مسئله نشان می‌دهد که در شرایط جنگی، مدیریت واردات باید محموله‌محور باشد و نمی‌توان یک نسخه یکسان برای همه کالاها ارائه کرد.
وضعیت بنادر ایران در شرایط فعلی
بنادر جنوبی ایران یکی از مهم‌ترین نقاط اتصال کشور به تجارت بین‌المللی هستند.
گزارش‌های منتشرشده در روزهای اخیر از کاهش محسوس فعالیت در برخی بنادر مهم خبر داده‌اند. تصاویر ماهواره‌ای بررسی‌شده توسط Iran International در ۵ سپتامبر ۲۰۲۶ نشان می‌دهد که فعالیت قابل مشاهده در بندر شهید رجایی و بندر امام خمینی نسبت به دوره پیش از جنگ کاهش قابل توجهی داشته است. در همان گزارش، شهید رجایی به‌عنوان مهم‌ترین بندر صادراتی ایران و بزرگ‌ترین بندر کانتینری کشور معرفی شده است.
Associated Press نیز در گزارشی در ۸ سپتامبر از کاهش شدید فعالیت اقتصادی در بندرعباس و افت قابل توجه فعالیت بندر شهید رجایی در شرایط محاصره و فشارهای اقتصادی خبر داده است. این گزارش البته بر مشاهدات و روایت‌های محلی و نه صرفاً آمار رسمی تجارت تکیه دارد.
این شرایط برای صاحبان کالا یک پیام مهم دارد:
صرف ورود کشتی به آب‌های منطقه به معنی تحویل سریع کالا نیست؛ وضعیت بندر مقصد و عملیات پس از ورود نیز باید در برنامه‌ریزی دیده شود.
تأثیر جنگ بر صادرات ایران
تأثیر جنگ بر صادرات از چند مسیر مختلف ظاهر می‌شود.
۱. دشوارتر شدن حمل کالا
اگر مسیرهای دریایی دچار اختلال شوند، صادرکننده ممکن است مجبور شود مسیر یا روش حمل را تغییر دهد.
۲. افزایش هزینه صادرات
افزایش هزینه حمل، بیمه، عملیات بندری و برخی هزینه‌های لجستیکی می‌تواند رقابت‌پذیری کالاهای صادراتی را کاهش دهد.
۳. دشوارتر شدن دریافت وجه
تنش‌های سیاسی و تحریم‌های بیشتر می‌توانند تعامل مالی با خریداران و واسطه‌های خارجی را پیچیده‌تر کنند.
۴. افزایش عدم‌قطعیت برای خریداران خارجی
خریدار خارجی معمولاً فقط قیمت کالا را بررسی نمی‌کند؛ زمان تحویل و قابلیت اطمینان زنجیره تأمین نیز اهمیت دارد.
فشارهای مالی و ارزی چگونه روی واردات اثر می‌گذارند؟
در شرایط بحرانی، تجارت فقط با مشکل حمل‌ونقل مواجه نیست.
دسترسی به ارز، شیوه پرداخت، محدودیت‌های بانکی و تحریم نیز اهمیت پیدا می‌کنند.
Financial Times در ۹ سپتامبر ۲۰۲۶ گزارش داده است که با افزایش فشارهای تحریمی، برخی فعالان اقتصادی ایران برای پرداخت‌های برون‌مرزی بیشتر به دارایی‌های دیجیتال و روش‌های جایگزین روی آورده‌اند. این گزارش همچنین به کاهش انعطاف‌پذیری مسیرهای مالی رسمی در شرایط تحریم اشاره می‌کند.
این موضوع نشان می‌دهد ریسک تجارت خارجی در شرایط جنگی فقط «رسیدن کالا از بندر A به بندر B» نیست؛ ریسک مالی نیز باید در کنار ریسک لجستیکی دیده شود.
جنگ چگونه قیمت تمام‌شده واردات را افزایش می‌دهد؟
یکی از مهم‌ترین نگرانی‌های شرکت‌ها، تأثیر بحران منطقه بر قیمت تمام‌شده کالا است.
یک محموله وارداتی ممکن است تحت تأثیر چند عامل به‌صورت هم‌زمان قرار گیرد:
| عامل | اثر احتمالی |
|---|---|
| افزایش هزینه حمل | افزایش بهای حمل هر واحد کالا |
| افزایش بیمه | رشد هزینه حمل ایمن |
| تأخیر در مسیر | افزایش زمان سرمایه‌گذاری |
| توقف کانتینر | احتمال ایجاد دموراژ یا دیتنشن |
| انبارداری بیشتر | افزایش هزینه نگهداری |
| تغییر مسیر | افزایش مسافت و زمان |
| کاهش ارزش پول | افزایش هزینه خرید خارجی |
| اختلال در عرضه | افزایش قیمت برخی کالاها |
بنابراین قیمت نهایی یک کالا ممکن است حتی بدون تغییر قیمت کارخانه خارجی نیز افزایش پیدا کند.
دموراژ؛ یکی از هزینه‌هایی که واردکننده باید جدی بگیرد
در شرایط عادی هم مدیریت زمان کانتینر اهمیت دارد، اما هنگام اختلال در حمل و ترخیص، اهمیت آن بیشتر می‌شود.
اگر کانتینر بیش از Free Time تعیین‌شده در ترمینال باقی بماند، طبق شرایط قرارداد شرکت حمل ممکن است هزینه دموراژ ایجاد شود.
بنابراین در شرایط بحرانی باید:
ورود محموله → وضعیت بندر → فرآیند ترخیص → عملیات تخلیه → بارگیری → حمل داخلی
همگی به‌صورت هماهنگ پیگیری شوند.
برای این موضوع، مطالعه راهنمای کامل دموراژ کانتینر و تفاوت آن با دیتنشن می‌تواند برای واردکنندگان مفید باشد.
آیا ترخیص کالا در شرایط جنگی دشوارتر می‌شود؟
لزومی ندارد هر محموله‌ای به یک اندازه با مشکل مواجه شود، اما عدم‌قطعیت و ریسک عملیاتی معمولاً بیشتر می‌شود.
برای نمونه، ممکن است یکی از این موارد اتفاق بیفتد:
- برنامه ورود کشتی تغییر کند.
- تخلیه با تأخیر انجام شود.
- اسناد چند بار اصلاح شوند.
- حمل داخلی نیاز به برنامه‌ریزی مجدد داشته باشد.
- هزینه‌های مرتبط با توقف افزایش پیدا کند.
- ظرفیت برخی مسیرهای حمل کاهش پیدا کند.
به همین دلیل، در شرایط جنگی، ترخیص موفق فقط به سرعت انجام کار اداری وابسته نیست؛ هماهنگی زنجیره عملیات اهمیت ویژه‌ای پیدا می‌کند.
مشاوره گمرکی در شرایط جنگی چه اهمیتی دارد؟
در شرایط عادی نیز مشاوره گمرکی می‌تواند به کاهش خطا کمک کند؛ اما در دوره بحران، تصمیم‌گیری سریع‌تر و دقیق‌تر اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.
پیش از ارسال کالا، بهتر است موارد زیر بررسی شوند:
- امکان واردات کالا
- کد تعرفه
- اسناد لازم
- مجوزهای موردنیاز
- شرایط حمل
- بندر مقصد
- شرایط تحویل
- ریسک‌های احتمالی ترخیص
هدف این نیست که تمام ریسک‌ها حذف شوند؛ هدف، شناسایی و مدیریت ریسک پیش از ایجاد هزینه است.
نقش تخلیه، شمارش و بارگیری در شرایط بحرانی
یکی از موضوعاتی که کمتر در تحلیل‌های اقتصادی مطرح می‌شود، مرحله پس از رسیدن کالا است.
وقتی یک محموله وارد بندر می‌شود، عملیات‌هایی مانند تخلیه، شمارش، بررسی بسته‌بندی، بارگیری و حمل داخلی می‌تواند بخشی از زنجیره خروج کالا باشد.
در شرایطی که برنامه‌های بندری و حمل‌ونقل ممکن است تغییر کند، هماهنگی این عملیات اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.
برای صاحب کالا مهم است که بداند:
کالا کجاست؟ چه زمانی تخلیه می‌شود؟ چه تعداد بسته تحویل شده؟ آیا مغایرتی وجود دارد؟ چه زمانی بارگیری انجام می‌شود؟ و وسیله حمل چه زمانی آماده است؟
این پرسش‌ها به‌خصوص برای محموله‌های بزرگ و با ارزش بالا اهمیت دارند.
آیا مسیرهای جایگزین می‌توانند مشکل تجارت ایران را کاهش دهند؟
در برخی شرایط، مسیرهای جایگزین می‌توانند بخشی از ریسک را کاهش دهند، اما هیچ مسیر جایگزینی لزوماً همان هزینه، ظرفیت یا سرعت مسیر اصلی را ندارد.
گزینه‌ها ممکن است شامل:
- استفاده بیشتر از بنادر شمالی
- حمل زمینی
- ترکیب حمل دریایی و زمینی
- تغییر بندر مبدأ یا مقصد
- استفاده از مسیرهای ترانزیتی جایگزین
باشند.
شدت و امکان استفاده از هر مسیر به نوع کالا، کشور مبدأ، مقصد نهایی و شرایط تجاری بستگی دارد.
در روزهای اخیر حتی در منطقه، شرکت‌ها و دولت‌ها برای صادرات انرژی به استفاده از مسیرها و بنادر جایگزین روی آورده‌اند؛ رویترز گزارش کرده که برخی تولیدکنندگان خلیج فارس برای حفظ جریان صادرات از مسیرهای جایگزین استفاده می‌کنند.
آیا باید واردات را متوقف کنیم؟
این پرسش پاسخ یکسانی برای تمام شرکت‌ها ندارد.
تصمیم درباره ادامه یا توقف خرید باید براساس عواملی مانند:
- اهمیت کالا برای کسب‌وکار
- موجودی فعلی
- ریسک مسیر
- زمان موردنیاز
- امکان استفاده از مسیر جایگزین
- هزینه بیمه و حمل
- سرمایه درگیر
- وضعیت بازار مقصد
گرفته شود.
برای یک ماده اولیه حیاتی، توقف کامل خرید ممکن است خودش هزینه بسیار بزرگی ایجاد کند. در مقابل، برای کالایی که جایگزین داخلی یا موجودی کافی دارد، کاهش موقت خرید شاید منطقی‌تر باشد.
بنابراین تصمیم درست، مدیریت ریسک است؛ نه واکنش احساسی به خبرهای روز.
۸ راهکار برای مدیریت واردات در شرایط جنگی
۱. فقط به یک مسیر حمل وابسته نباشید
برای محموله‌های مهم، گزینه جایگزین حمل را از قبل بررسی کنید.
۲. اسناد را پیش از حمل نهایی کنید
هر اصلاح در آخرین لحظه می‌تواند زمان بیشتری از شما بگیرد.
۳. Free Time کانتینر را دقیق بررسی کنید
مقدار فری‌تایم را براساس همان قرارداد و شرکت حمل در نظر بگیرید.
۴. حمل داخلی را از قبل هماهنگ کنید
پس از ترخیص، کالا نباید به دلیل نبود کامیون یا برنامه حمل دوباره متوقف شود.
۵. وضعیت بندر مقصد را پیگیری کنید
قبل از ارسال محموله، شرایط عملیاتی بندر مقصد را بررسی کنید.
۶. موجودی ایمن داشته باشید
در کالاهای استراتژیک، موجودی بسیار پایین می‌تواند کسب‌وکار را در برابر اختلالات آسیب‌پذیر کند.
۷. ریسک مالی را جداگانه بررسی کنید
ریسک پرداخت، ارز و انتقال وجه را از ریسک حمل جدا ندانید.
۸. از مشاوره تخصصی استفاده کنید
به‌خصوص زمانی که ارزش محموله بالا یا مسیر واردات پیچیده است.
واردکنندگان لاستیک و کالاهای صنعتی چه نکاتی را باید در نظر بگیرند؟
برای شرکت‌هایی که کالاهایی مانند لاستیک TBR، تایر کامیونی، مواد اولیه یا تجهیزات صنعتی وارد می‌کنند، تأخیر در تأمین ممکن است علاوه بر افزایش قیمت، روی برنامه فروش و تولید نیز اثر بگذارد.
در چنین شرایطی بهتر است قبل از خرید موارد زیر بررسی شود:
امکان واردات → ثبت سفارش → وضعیت تعرفه → حمل → بندر مقصد → ترخیص → تخلیه و شمارش → بارگیری → حمل داخلی
این رویکرد باعث می‌شود واردکننده تنها روی «قیمت خرید» تمرکز نکند و هزینه و ریسک کل زنجیره را ببیند.
آینده تجارت خارجی ایران در ماه‌های آینده چگونه خواهد بود؟
پیش‌بینی دقیق در شرایطی که وضعیت نظامی و سیاسی به‌سرعت تغییر می‌کند، قابل اتکا نیست.
با این حال، می‌توان سه سناریو را در نظر گرفت:
سناریوی اول: کاهش تنش
در صورت کاهش تنش، احتمال بازگشت تدریجی بخشی از ظرفیت حمل و کاهش ریسک بیمه و لجستیک وجود دارد.
سناریوی دوم: ادامه وضعیت فعلی
در این حالت شرکت‌ها احتمالاً بیشتر از مسیرهای جایگزین، قراردادهای منعطف، موجودی احتیاطی و روش‌های متنوع حمل استفاده خواهند کرد.
سناریوی سوم: تشدید درگیری
افزایش درگیری می‌تواند ریسک حمل دریایی، هزینه انرژی، بیمه، زمان تحویل و تأمین برخی کالاها را بیشتر کند.
در حال حاضر، داده‌های کشتیرانی نشان می‌دهد تردد از هرمز همچنان پایین‌تر از میانگین‌های قبل و اخیر قرار دارد و این یعنی ریسک اختلال هنوز تمام نشده است.
یک نکته مهم برای صاحبان کالا: «زمان» را مانند هزینه حساب کنید
یکی از اشتباهات رایج در تجارت خارجی این است که فقط هزینه خرید، حمل و حقوق و عوارض دیده شود.
در شرایط بحرانی، زمان نیز یک هزینه اقتصادی است.
اگر یک محموله ۱۰ روز دیرتر برسد، ممکن است:
- تولید متوقف شود؛
- قرارداد فروش به خطر بیفتد؛
- سرمایه دیرتر آزاد شود؛
- هزینه انبار افزایش پیدا کند؛
- قیمت خرید بعدی تغییر کند.
بنابراین هنگام محاسبه سود واردات، بهتر است هزینه ناشی از عدم‌قطعیت زمانی نیز در نظر گرفته شود.
کیهان متین قرن چه کمکی به واردکنندگان و صادرکنندگان می‌کند؟
در چنین شرایطی، مدیریت یک محموله فقط به انجام یک مرحله از فرآیند محدود نمی‌شود.
کیهان متین قرن در حوزه‌هایی مانند مشاوره گمرکی، واردات، صادرات و عملیات ترخیص فعالیت دارد و خدمات اجرایی مرتبط با تخلیه، شمارش، بارگیری و حمل داخلی نیز می‌توانند در مدیریت زنجیره عملیات کالا اهمیت داشته باشند.
برای صاحبان کالا، مزیت اصلی چنین رویکردی در هماهنگ کردن بخش‌های مختلف فرآیند است:
مشاوره و برنامه‌ریزی → ورود کالا → عملیات گمرکی → تخلیه و شمارش → ترخیص → بارگیری → حمل داخلی
در دوره‌ای که مسیرهای حمل و شرایط تجارت خارجی با عدم‌قطعیت بیشتری مواجه‌اند، هماهنگی میان این مراحل می‌تواند به کاهش خطا و مدیریت بهتر زمان و هزینه کمک کند.
جمع‌بندی
وضعیت واردات و صادرات ایران در شرایط جنگی بیش از هر چیز تحت تأثیر سه عامل قرار می‌گیرد: امنیت و دسترسی مسیرهای حمل، هزینه‌های لجستیکی و بیمه‌ای، و امکان انجام روان فرآیندهای مالی و گمرکی.
در روزهای اخیر، تردد کشتی‌های تجاری در تنگه هرمز همچنان پایین‌تر از میانگین‌های معمول گزارش شده و داده‌های ماهواره‌ای و گزارش‌های میدانی نیز از کاهش فعالیت در برخی بنادر مهم ایران خبر داده‌اند.
با این حال، این شرایط به معنی توقف کامل تجارت خارجی نیست. شرکت‌ها می‌توانند با تنوع‌بخشی به مسیرهای حمل، آماده‌سازی زودهنگام اسناد، بررسی وضعیت بندر، کنترل Free Time، برنامه‌ریزی حمل داخلی و استفاده از مشاوره تخصصی بخشی از ریسک را مدیریت کنند.
برای واردکننده امروز دیگر کافی نیست که فقط بپرسد:
«قیمت کالا چقدر است؟»
سؤال مهم‌تر این است:
«این کالا با چه هزینه، چه ریسکی و در چه زمانی به دست من می‌رسد؟»
همین تغییر نگاه می‌تواند تفاوت میان یک واردات پرریسک و یک زنجیره تأمین مدیریت‌شده باشد.
سوالات متداول
آیا جنگ باعث توقف کامل واردات ایران می‌شود؟
خیر، توقف کامل را نمی‌توان نتیجه گرفت. اثر بحران به نوع کالا، مسیر حمل، بندر، شرکت کشتیرانی، شرایط مالی و شدت اختلال بستگی دارد.
مهم‌ترین مشکل واردات در شرایط جنگی چیست؟
افزایش عدم‌قطعیت در حمل‌ونقل، افزایش هزینه، احتمال تأخیر و پیچیده‌تر شدن برنامه‌ریزی از مهم‌ترین چالش‌ها هستند.
آیا تردد کشتی‌ها از تنگه هرمز کاهش یافته است؟
بله. داده‌های Kpler که رویترز در ۹ سپتامبر ۲۰۲۶ منتشر کرده، نشان می‌دهد در روز سه‌شنبه فقط ۶ کشتی کالایی از هرمز عبور کرده‌اند؛ کمتر از میانگین ۱۰روزه ۱۲ کشتی.
آیا بنادر ایران همچنان فعال هستند؟
بله، اما گزارش‌های اخیر از کاهش محسوس فعالیت در برخی بنادر مهم مانند شهید رجایی و امام خمینی نسبت به دوره پیش از تشدید بحران خبر می‌دهند.
آیا در شرایط جنگی باید از واردات لاستیک خودداری کرد؟
تصمیم به شرایط هر شرکت و محموله بستگی دارد. وضعیت ثبت سفارش، مسیر حمل، موجودی، زمان تحویل و هزینه‌های احتمالی باید پیش از تصمیم بررسی شوند.
چرا مشاوره گمرکی در این شرایط اهمیت دارد؟
زیرا بخشی از ریسک را می‌توان قبل از ورود کالا با بررسی اسناد، تعرفه، الزامات واردات و برنامه ترخیص شناسایی و مدیریت کرد.